Nguyen Family

Saturday, August 13, 2011

Con Đường Hạnh Phúc

Con Đường Hạnh Phúc

Hầu như mọi nỗ lực của con người đều nhắm vào mục đích tìm kiếm một đời sống hạnh phúc. Nhưng thử hỏi mấy ai đã thành công trong mưu cầu tạo dựng một nền hạnh phúc đích thực.

Nhiều người càng cố gắng truy tầm hạnh phúc thì nó lại càng trở nên xa vời đối với họ, trong khi nhiều người khác đã nắm sẵn hạnh phúc trong tay nhưng lại thả mồi bắt bóng để rồi cuối cùng hạnh phúc cũng vuột khỏi tầm tay.

Sự thật, hạnh phúc không hoàn toàn tùy thuộc nơi tiền tài, danh vọng mà con người đã phí sức đạt cho bằng được. Thực tế chứng minh, lắm người đã lên đến tột đỉnh của danh vọng hay đã thành công trong việc tạo lập một gia sản to lớn, nhưng vẫn sống một đời sống bất an, vô vị.

Hạnh phúc đâu phải xa vời với chúng ta đến thế, chỉ cần hướng tâm về với chủ thể để khai thác một nguồn hạnh phúc bất tận đang sẵn sàng chờ đợi ở nội giới mà chúng ta lãng quên để chạy theo ngoại cảnh.

Muốn khai thác nguồn hạnh phúc nội tại đó chúng ta phải biết một số nguyên tắc căn bản khả dĩ tạo điều kiện tất yếu cho một đời sống an lành. Những yếu tố tiên quyết đó là gì?

Kiểm soát nội tâm

Tâm hồn của con người có khả năng chi phối thể xác. Vì thế, tâm chấp chứa những niệm bất thiện thì thật là một điều đại họa, lắm khi có thể giết chết cả một đời người. Ngược lại, nếu an trụ trong Chánh niệm, Chánh tinh tấn, Chánh tư duy thì tâm có khả năng đem lại cho chúng ta một đời sống hạnh phúc, lành mạnh.

Không nên để cho trí phán đoán của chúng ta mang nhiều thành kiến, cố chấp. Hầu hết những phán đoán hay quyết định trong lúc bực tức hay khi hứng khởi bồng bột sẽ làm cho chúng ta ân hận về sau. Phải giữ tâm bình tĩnh và suy xét kỹ càng thì phán đoán mới không thiên lệch.

Đức Phật dạy: "Không một kẻ thù nào nguy hiểm cho con bằng tâm dục vọng, lòng oán thù và tính ganh tị của con". Thật vậy, chỉ khi nào tâm được rèn luyện và phát triển theo đúng chánh đạo thì mới đem lại lợi ích cho mình và tha nhân.

Tâm trầm lặng không có nghĩa là yếu mềm, tiêu cực. Thái độ trầm tĩnh của một người chứng tỏ họ là tri thức. Vì khi gặp một hoàn cảnh cam go, nan giải mà vẫn không lo âu bối rối thì thật không phải dễ. Sự trầm lặng đó hẳn có một sức mạnh vô song mà bất kỳ trong mọi hoàn cảnh cũng không thể lay chuyển được. Đó là điều kiện tiên quyết cho một đời sống hạnh phúc, đúng như một danh ngôn Pháp đã nói: "Sự yên lặng và bình an của tâm hồn ngọt ngào hơn các lạc thú".

Hành động sáng suốt

Điều quan trọng không phải là tiền tài, sức lực, học vấn, tài năng mà chính là biết cách sử dụng, và sử dụng đúng lúc, đúng chỗ những khả năng đó để đem lại hạnh phúc cho mình và đồng loại. Vì nếu dùng sai những khả năng sẵn có của mình thì chỉ làm cho mình thêm sa đọa.

Chúng ta phải dũng cảm để biết cái nhu nhược của mình, phải can đảm để biết chỗ hèn nhát của mình, phải bất khuất khi thất bại và khiêm nhường khi chiến thắng. Phải luôn luôn tỉnh giác, sáng suốt để không có những hành động ngông cuồng, mù quáng.

Nhiều người bỗng nhiên phát tài, hoặc thừa hưởng một gia sản to lớn của cha mẹ để lại nhưng họ không biết gìn giữ, phát triển hoặc xử dụng thế nào cho hợp lý, và vì thế chẳng bao lâu gia tài bị tiêu pha hoang phí cho đến khi kiệt tận. Thường thường những của cải không do mồ hôi nước mắt của mình tạo ra thì không có giá trị đích thực. Phải biết sử dụng tài sản đúng mức cho mình và đôi khi vì lợi ích của kẻ khác.

Cũng như tài sản, sức mạnh, học lực, tài năng phải được xử dụng đúng chỗ, đúng lúc thế nào để được lợi ích cho mình và tha nhân.

Cải tiến chính mình cho thích ứng với hoàn cảnh

Chúng ta đang sống trong một thế giới luôn luôn bị biến đổi, nhưng ít ai nhận chân ra được thực trạng đó. Chúng ta không nên cố chấp vào truyền thống, tập tục hay tín ngưỡng được truyền lại từ các bậc tiền nhân chỉ vì nghĩ rằng: "Xưa bày nay làm". Nếu mọi người đều có óc thiển cận như thế thì làm thế nào xã hội có thể tiến hóa được. Có nhiều truyền thống từ ngàn xưa để lại mà không lỗi thời vì luôn luôn thích ứng với xã hội mới. Nhưng không phải vì thế mà các bậc phụ huynh câu nệ và bắt con mình giữ đúng mọi tập tục cổ truyền.

Hãy để cho thế hệ hậu lai theo kịp đà tiến hóa của xã hội miễn là không quá lố đến vượt qua khỏi giới hạn luân lý căn bản. Như thế chúng ta nên tránh một cuộc xung đột giữa hai cực đoan của nhóm người bảo thủ và duy tân. Vì cả hai đều là chướng ngại vật cho một sự tiến hóa trung dung tất yếu của xã hội con người.

Tiến bộ trung dung tức là phải chấp nhận một số truyền thống chân chính làm nền tảng hay làm yếu tố hướng dẫn cho mọi trào lưu tiến hóa của xã hội. Có như thế thì xã hội của chúng ta mới không bị cứng đọng mà cũng không tiến quá nhanh đến độ sa chân vào hố thẳm.

Mỗi người là một phần tử tạo thành xã hội, nên phải chịu một phần trách nhiệm về những thăng trầm, tiến thoái của xã hội trong đó mình đang sống. Chúng ta phải tự hỏi là đã làm được gì để đóng góp vào trật tự tiến hóa của nhân loại. Đó chính là yếu tố nung đúc tinh thần sáng tạo thay vì tự mãn với những gì đã có.

Mặt khác, ai cũng hiểu rằng "bá nhân bá tính" nên chúng ta không thể sửa đổi mọi người cho hợp với ý mình, lại càng không thể san bằng mọi chông gai hiểm trở để bước những bước thật êm ái trên đường đời. Ai ra khỏi mà không mong trời yên biển lặng, nhưng tốt hơn hết là họ nên luyện tập mọi khả năng thích ứng hầu đối phó với phong ba bão táp xảy đến bất cứ khi nào.

Người muốn bước những bước êm đềm trên đường đày chông gai phải mang vào chân một đôi giày an toàn; cũng thế muốn có được một đời sống an vui tự tại phải biết cách chế ngự lục căn để sẳn sàng đối phó và thích ứng với mọi hoàn cảnh mà không bị lôi cuốn hay vướng mắc.

Khiêm nhường

Người trí thức lấy khiêm tốn để đo cái sở tri và cái sở bất tri của mình, nhờ thế họ biết được chỗ khiếm khuyết để bổ túc và kiến thức của họ luôn luôn được mở rộng. Tự mãn là một trở ngại lớn lao trong việc tự rèn luyện bản thân.

Chính Đức Phật đã làm cho mọi người ngạc nhiên và kính phục khi Ngài từ bỏ vương quyền của mình để sống một nếp sống từ tốn; và khi Ngài trở thành bậc thánh nhân Ngài vẫn không bao giờ tự xưng là giáo chủ. Giáo huấn của Ngài không bao giờ có vẻ tự đắc, tự phụ.

Nhờ khiêm nhường ta không những học được những điều hay lẽ đẹp ở người mà còn không bị người ganh tị, tật đố. Một người tài cao như Hàn Tín thật hiếm có, nhưng vì tính tự cao tự đại nên phải hứng chịu một hậu quả thảm khốc về sau. Trái lại, Trương Lương tuy tài cao mà khiêm tốn nên luôn luôn được quý trọng và nhờ thế ông đã sống một đời sống thật thanh nhàn an lạc.

Tiết kiệm thời giờ

Thời giờ quả là quý báu hơn cả vàng ngọc, vì một ngày ta chỉ có 24 tiếng đồng hồ chứ không thể mua thêm được một giây một phút dù với bất cứ giá nào. Một đời người thật quá ngắn ngủi để cho ta có thể hoàn thành được lý tưởng của mình. Các nhà học giả khi đến tuổi về chiều vẫn còn cảm thấy chưa học hỏi được bao nhiêu. Nên họ ước sao cho ngày tháng dài ra để cho thêm thời giờ học hỏi nghiên cứu.

Nhưng trái lại, nhiều người đã không sống trọn vẹn 24 tiếng đồng hồ một ngày để làm những việc đáng làm. Họ tiêu pha thời giờ trong những câu chuyện ngồi lê đôi mách hoặc lo âu cho tương lai, hối tiếc quá khứ mà không biết rằng mình đã đánh mất giây phút quý báu nhất là hiện tại -- giây phút ngắn ngủi mà ta thực sự hiện hữu trong cuộc đời -- cho đến khi giây phút quý báu đó vượt khỏi tầm tay rồi mới than van hối tiếc.

Nếu bất cứ một giây phút hiện tại nào cũng được sử dụng hợp lý thì quá khứ có gì đáng nuối tiếc và tương lai chắc chắn phải tươi đẹp huy hoàng. Tiêu phí thời giờ không những làm hại chính mình mà đôi khi còn làm mất thời giờ của kẻ khác.

A. De Gasparin nói rằng: "Giữa cái dĩ vãng đã thoát khỏi tay chúng ta và cái tương lai mà ta không thể biết rõ, còn lại cái hiện tại nói rõ bổn phận của ta."

Chúng ta phải thực hiện những gì có thể thực hiện được ngày hôm nay, chứ không nên để đến ngày mai. Đừng để cho giây phút hiện tại quý báu này trôi qua một cách vô vị, trong khi những bổn phận đáng làm lại bị lãng quên hoặc hẹn lại một ngày ở tương lai chưa chắc sẽ đến với ta.

Boileau cũng bảo rằng: "Hãy giục giã lên, thời gian trôi và lôi cuốn chúng ta theo, chính cái lúc mà tôi nói đây chưa chi đã đi vào quá khứ." Vì quá khứ chỉ là giấc mộng và tương lai nào ai biết chắc sẽ ra sao nên ta phải sống và phải tiết kiệm từng giây, từng phút trong hiện tại này.

Kiên nhẫn và chịu đựng

Hãy kiên nhẫn đối với tất cả mọi người. Sân hận chỉ đưa đến một ngõ cụt không lối thoát. Tâm sân hận không những chỉ làm tổn thương người khác mà còn làm hại chính mình, vì nó gây xáo trộn cho đời sống tâm-vật-lý của ta. Một lời nói bất nhã không dằn được trong khi tức giận cũng như một mũi tên đã lìa khỏi cung, khi đã gây thương tích cho người khác, thì khó có thể tha thứ được dù có ngàn lần ăn năn hối lỗi cũng đã muộn rồi.

Tục ngữ có câu "No mất ngon, giận mất khôn". Thật vậy khi nóng giận ta dễ trở thành mù quáng. Vì thế kẻ thù ta chiến đấu không phải ai khác mà là lòng sân hận của mình. Tâm ta vừa là bạn đồng minh, cũng vừa là kẻ thù nguy hiểm nhất. Chúng ta phải chiến đấu để tận diệt kẻ thù nội tuyến Tham, Sân, Si này bằng Giới, Định và Huệ.

Hãy nhớ rằng "Một sự nhịn, chín sự lành" đúng như người xưa đã từng kinh nghiệm và dạy lại cho chúng ta.

Dĩ ân báo oán

Muốn thắng địch thủ trước hết ta phải tiêu diệt kẻ thù nội tuyến nguy hiểm hơn, là tâm sân hận của chính mình. Mặt khác, nếu chúng ta bối rối, và hành động mất bình tĩnh trước kẻ thù tức là ta vô tình mắc bẫy của họ.

Nếu ta học được điều hay lẽ đẹp ở bạn bè thì sao chúng ta lại không học được một vài bài học quý giá nơi kẻ thù nghịch? Đâu phải bất cứ ai thù nghịch với ta đều là xấu cả, họ chắc phải có vài đức tính khả kính mà đôi khi ta lại không có. Một người có điểm khả kính như thế đáng lẽ ta phải kết bạn cầu thân hơn là chỉ vì một lầm lỗi của họ mà xem họ như kẻ thù.

Phương pháp tốt đẹp hơn cả là lấy lòng từ ái để đáp lại kẻ đối nghịch. Mới nhìn, xem ra dĩ ân báo oán có vẻ nghịch lý nhưng đó là phương pháp mà các bậc hiền nhân đã từng áp dụng và thành công. Khi có một người bất bình với ta, trước tiên ta phải xem nguyên nhân nào khiến cho người ấy bất bình. Nếu quả thật vì làm lỗi của ta, thì ta nên nhìn nhận và chịu lỗi. Nếu chỉ vì đôi bên có chỗ hiểu lầm thì sao ta không tìm lời lẽ hòa hoãn để bắt nhịp cầu thông cảm.

Còn nếu đối phương vì có tính ganh tỵ, háo thắng thì chỉ có cách ổn thỏa nhất là rải tâm từ ái đến cho họ; và chính nhờ tâm từ ái, một ngày kia có thể biến kẻ thù thành người bạn tốt.

Chúng ta hãy ghi nhớ lời khuyên của La Cordaire: "Nếu anh muốn vui sướng trong chốc lát, cứ trả thù; nhưng nếu anh muốn an vui mãi mãi thì hãy tha thứ ". Đó là dĩ ân báo oán vậy.

Hòa điệu sống

Lịch sử nhân loại chứng minh rằng những kỳ thị màu da chủng tộc, sự cuồng tín và lòng tham vọng đã đem lại nhiều bất hạnh cho con người. Những kẻ khát khao quyền uy, tiền tài, danh vọng, nếu được cộng thêm vào tính ganh tỵ thì chẳng khác nào là đổ thêm dầu, họ đã không đóng góp được gì cho hòa bình an lạc của đồng loại mà luôn luôn gieo rắc nhiễu hại cho kẻ khác.

Họ không biết hòa điệu sống, vì quên rằng nếu ta muốn sống một cách thái hòa, hạnh phúc thì phải để cho kẻ khác được sống thanh bình, an lạc. Và họ lầm tưởng rằng họ có thể sống thanh bình trên sự đau khổ của kẻ khác, nhưng thật ra họ là những kẻ đau khổ nhất trên đời.

Chúng ta có thể biến thế giới này thành một thiên đàng hay địa ngục trần gian căn cứ trên khả năng biết hòa điệu sống hay không. Phải biết sống phù hợp với những định luật tự nhiên, như định luật nhân quả, nghiệp báo, vô thường, duyên khởi để chúng ta không còn bối rối hay khó chịu mỗi khi gặp những khó khăn trên đường đời.

Đừng tưởng rằng sống phù hợp với những định luật tự nhiên đó tức là chúng ta không tiến hóa. Chính con người tiến hóa hay không là do mức độ thích ứng với những định luật này nhiều hay ít. Bằng chứng là khoa học đã ứng dụng những định luật tự nhiên hay những nguyên lý căn bản để phát minh và chế tạo.

Tất cả những môn Xã hội học, Tâm lý học, Đạo đức học, Kinh tế học... đều có những định luật riêng của nó. Nếu những định luật này được áp dụng đúng mức thì chắc chắn nhân loại sẽ sống trong hòa bình, an lạc.

Đáng tiếc là một số người sau khi đã có thế lực, tiền tài lại muốn vượt ra khỏi nhịp sống tự nhiên, hy vọng tìm được một chân trời mới lạ. Và quả thật họ đã đạt được một chân trời mới, nhưng đó không phải là chân trời hạnh phúc mà là một địa ngục trần gian với đầy đủ cực hình thảm khốc: tranh chấp, giết chóc, thù hận.

Chấp nhận phê bình

Tục ngữ ta có câu: "Mật ngọt chết ruồi" và "Thuốc đắng đả tật". Lời khen trông có vẻ ngọt ngào nhưng chỉ làm cho ta thêm cao ngạo tự đắc. Trái lại, lời phê bình chỉ trích xem ra thật là cay đắng nhưng có thể giúp ta sửa chữa được nết hư tật xấu. Vì thế mà người ta có lý khi nói rằng: "khen là thù, chê là bạn".

Chúng ta phải can đảm đón nhận những lời chỉ trích, vì trong số những lời chỉ trích đó hẳn phải có điều đúng với sự thật, khi đó ta phải cố gắng sửa sai và thành thật cám ơn người đã chỉ trích mình hơn là oán giận, tự ái. Đành rằng lòng tự ái được đặt đúng chỗ là một đức tính giúp cho ta tiến bộ. Nhưng tự ái quá đáng, nhất là trong trường hợp bị người phê bình thì chẳng những không có lợi gì cho ta mà còn gây thêm oán thù.

Mặt khác, khi thấy người lầm lỗi ta cũng nên tìm cách phê bình khéo léo để sửa sai cho họ, bằng không thì im lặng còn hơn làm cho họ mất thể diện. Chúng ta phải nhớ rằng: "Lầm lỗi mà ta thấy nơi tha nhân là phản ảnh những làm lỗi của chính mình". Vì đã làm người thì ai cũng có cái xấu cái tốt như nhau. Câu tục ngữ: "Suy bụng ta ra bụng người" không phải là không có lý. Họ chỉ hơn kém ở chỗ có biết lánh xa những cái xấu và làm những điều tốt hay không mà thôi.

Vả lại, ngoại giới phản ảnh tâm trạng của mỗi cá nhân. Lúc ta buồn, vui, hờn, giận thì ngoại cảnh cũng bàng bạc những tâm trạng đó. Một người bất chánh thấy hành động của người khác tương tự như mình đều cho là bất chánh, nhưng sự thật vị tất đã là thế.

Như vậy ta nên hoan hỷ chấp nhận lời chỉ trích đúng dù với thiện tâm hay ác ý. Nhưng khi phải phê bình kẻ khác thì ta chỉ nên phê bình với lòng từ ái.

Hãy tự thanh lọc trước

Trong kinh Dhammapada (Pháp Cú), Đức Phật dạy:

Attànam ce tathà kayirà
Yathãnnã manusàsati
Sudanto vata dammetha
Attà hi kira duddamo (Dhammapada 159)

(Dạy người như thế nào, tự mình hành động như thế ấy.
Chính mình hãy tự kiểm soát đầy đủ rồi mới dạy kẻ khác.
Vì kiểm soát được mình mới thật là khó).

Thật là hữu lý khi chúng ta lo tròn bổn phận của mình chứ không xen vào công việc của người khác. Nếu chính mình chưa rành công việc thì dù có xen vào để tiếp tay cho kẻ khác thì cũng chỉ làm cho người vướng bận thêm, lắm khi còn bị người khác oán trách, và vô tình ta làm ơn lại mắc oán. Như vậy ta nên áp dụng câu "Cá nhật tự tảo môn tiền tuyết, mạc vấn tha nhân ốc thượng sương" (Mỗi người hãy tự quét tuyết trước sân mình. Đừng thắc mắc tại sao sương rơi trên mái nhà người khác) để tự cải thiện mình. Khi mình đã được cải thiện thì tự nhiên đã nêu một gương lành cho kẻ khác.

Đức Khổng Tử cũng dạy lấy tu thân làm căn bản trước khi muốn tề gia trị quốc hay bình thiên hạ. Nhiều người khi nghe nói Bồ Tát vị tha thì nghĩ rằng cứ đi lo việc cho thiên hạ tức là trở thành Bồ Tát. Nhưng càng lo việc thiên hạ, thiên hạ càng xua đuổi, mạt sát vì thật ra họ chưa đủ tư cách, đức độ và trí tuệ của một vị Bồ Tát thật sự. Thì ra, muốn trở thành Bồ Tát phải tự rèn luyện đầy đủ Bi Trí Dũng trước đã.

Không lo âu phiền muộn

Một sự lầm lẫn đáng trách của con người là quá lo âu cho tương lai và nuối tiếc quá khứ. Đại Đức Dhammananda dạy rằng: "Bí quyết của một đời sống hạnh phúc và thành công là cố gắng làm những điều đáng làm trong hiện tại, không lo âu tương lai, không nuối tiếc quá khứ".

Chúng ta không thể trở về quá khứ để làm những việc đã rồi, cũng không thể đến trước trong tương lai để thực hiện những chương trình chưa được thực hiện trong hiện tại, hay để xem những gì xảy ra ở đó. Người Anh có hai câu tục ngữ rất phù hợp với bí quyết sống không lo âu phiền muộn này. Họ nói rằng "Let bygones be bygones" nghĩa là hãy để cho cái gì đã qua trở về với quá khứ. Và "Never trouble trouble till trouble troubles you". Đừng bao giờ lo âu về những phiền phức chưa đến.

Trong Truyền Đăng Lục có ghi:

Dục tri tiền thế nhân
Kim thân thọ giả thị
Dục tri lai thế quả
Kim thân tác giả thị

(Muốn biết cái nhân trong đời sống quá khứ hãy nhìn cái kết quả ta thu gặt trong hiện tại; và muốn biết đời sống tương lai như thế nào thì hãy xem hành động của mình trong hiện tại.)

Nếu thấy ta có sai lầm trong quá khứ thì hãy ráng cải thiện lấy mình trong hiện tại. Và muốn cho tương lai huy hoàng thì cũng hãy tạo điều kiện lành trong chính hiện tại này.

Vậy không cần lo âu tương lai, nuối tiếc quá khứ, hãy sống trong hiện tại; hãy tạo cho hiện tại một đời sống an lành, vì giây phút hôm nay là hiện thân của cả tương lai lẫn quá khứ.

Tóm lại, kiểm soát nội tâm, hành động sáng suốt, thích ứng hoàn cảnh, khiêm nhường, tiết kiệm thời giờ, kiên nhẫn, dĩ ân báo oán, hòa điệu sống, chấp nhận phê bình, tự giác, không lo âu phiền muộn là những bí quyết của một đời sống hạnh phúc. Thật ra chúng ta có rất nhiều phương pháp để tạo cho mình một đời sống an lành, nhưng chung quy cũng gói ghém trong lời dạy sau đây của Đức Phật:

Kàyena samvara sàdhu
Sàdhu vàcàya samvaro
Manasa samvaro sàdhu
Sàdhu sabbatthà samvaro

(Giữ thân trong sạch hạnh phúc biết bao.
Giữ khẩu trong sạch hạnh phúc biết bao.
Giữ ý trong sạch hạnh phúc biết bao.
Tất cả được trong sạch quả thật là hạnh phúc cao quý.)

Viên Minh - Trần Minh Tài (theo Phật Tử Việt Nam)

Không có con đường nào dẫn đến hạnh phúc, hạnh phúc là một con đường (There is no way to happiness, happiness is the way).

Cái sướng của tuổi Già

Cái sướng của tuổi Già

Người già có 3 nỗi khổ thường gặp nhất, nếu giải quyết đựơc sẽ giúp họ sống "trăm năm hạnh phúc"

Già thì khổ, ai cũng biết. Sinh, lão, bệnh, tử ! Nhưng già vẫn có thể sướng. Muốn sống lâu thì phải già chớ sao !

Già có cái đẹp của già. Trái chín cây bao giờ cũng ngon hơn trái giú ép. Cái sướng đầu tiên của già là biết mình… già, thấy mình già, như trái chín cây thấy mình đang chín trên cây. Nhiều người chối từ già, chối từ cái sự thật đó và tìm cách giấu cái già đi, như trái chín cây ửng đỏ, mềm mại, thơm tho mà ráng căng cứng, xanh lè thì coi hổng được. Mỗi ngày nhìn vào gương, người già có thể phát hiện những vẻ đẹp bất ngờ như những nếp nhăn mới xòe trên khóe mắt, bên vành môi, những mớ tóc lén lút bạc chỗ này chỗ nọ, cứng đơ, xơ xác … mà không khỏi tức cười ! Quan sát nhìn ngắm mình như vậy, ta mới hiểu hai chữ "sồng sộc" của Hồ Xuân Hương: "Chơi xuân kẻo hết xuân đi. Cái già sồng sộc nó thì theo sau !". Có lẽ nữ sĩ lúc đó mới vào lứa tuổi 40 ! Thời ta bây giờ, 40 tuổi lại là tuổi đẹp nhất. Phải đợi đến 70, thất thập cổ lai hy, thì mới gọi là bắt đầu già (?) Nếu trong tương lai, khi con người sống đến 160 tuổi thì 80 lại là tuổi đẹp nhất !

Tuy nói vậy, thực tế, già thì khó mà sướng. Con người ta có cái khuynh hướng dễ thấy khổ hơn. Khổ dễ nhận ra, còn sướng thì khó biết ! Một người luôn thấy mình …sướng thì không khéo người ta nghi ngờ hắn có vấn đề … tâm thần ! Nói chung, người già có 3 nỗi khổ thường gặp nhất, nếu giải quyết đựơc sẽ giúp họ sống "trăm năm hạnh phúc":

* Một là thiếu bạn !

Nhìn qua nhìn lại, bạn cũ rơi rụng dần… Thiếu bạn, dễ hụt hẫng, cô đơn và dĩ nhiên… cô độc. Từ đó dễ thấy mình bị bỏ rơi, thấy không ai hiểu mình ! Quay quắt, căng thẳng, tủi thân. Lúc nào cũng đang như "Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt / Ta nằm dài nghe ngày tháng dần qua…!".

Người già chỉ sảng khoái khi được rôm rả với ai đó, nhất là những ai "cùng một lứa bên trời lận đận"… Gặp được bạn tâm giao thì quả là một liều thuốc bổ mà không bác sĩ nào có thể biên toa cho họ mua được !

Để giải quyết chuyện này, ở một số nước tiên tiến, người ta mở các phòng tư vấn, giới thiệu cho những người già cùng sở thích, cùng tánh khí, có dịp làm quen với nhau. Người già tự giới thiệu mình và nêu "tiêu chuẩn" người bạn mình muốn làm quen. Nhà tư vấn sẽ "matching" để tìm ra kết quả và làm … môi giới … Dĩ nhiên môi giới cho họ kết bạn. Còn sau này họ thấy tâm đầu ý hợp tiến tới hôn nhân (nếu còn độc thân) thì họ ráng chịu ! Đó là chuyện riêng của họ. Ngày trước, Uy Viễn tướng công mà còn phải than:

Tao ở nhà tao tao nhớ mi
Nhớ mi nên phải bước chân đi
Không đi mi bảo rằng không đến
Đến thì mi hỏi đến làm chi
Làm chi tao có làm chi được
Làm được tao làm đã lắm khi…

~ Nguyễn Công Trứ

Rồi họ dạy người già học vi tính để có thể "chat", "meo" với nhau chia sẻ tâm tình, giải tỏa stress… Thỉnh thoảng tổ chức cho các cụ họp mặt đâu đó để được trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, dòm ngó, khen ngợi hoặc… chê bai lẫn nhau. Khen ngợi chê bai gì đều có lợi cho sức khỏe ! Có dịp tương tác, có dịp cãi nhau là sướng rồi. Các tế bào não sẽ được kích thích, được hoạt hóa, sẽ tiết ra nhiều kích thích tố. Tuyến thượng thận sẽ hăng lên, làm việc năng nổ, tạo ra cortisol và epinephrine làm cho máu huyết lưu thông, hơi thở trở nên sảng khoái, rồi tuyến sinh dục tạo ra DHEA (dehydroepiandoster one), một kích thích tố làm cho người ta trẻ lại, trẻ không ngờ !…Dĩ nhiên phải chọn một nơi có không khí trong lành. Hoa cỏ thiên nhiên. Thức ăn theo yêu cầu. Gợi nhớ những kỷ niệm xưa ... Rồi dạy các cụ vẽ tranh, làm thơ, nắn tượng … Tổ chức triển lãm cho các cụ. Rồi trình diễn văn nghệ cây nhà lá vườn. Các cụ dư sức viết kịch bản và đạo diễn. Coi văn nghệ không sướng bằng làm … văn nghệ !

* Cái thiếu thứ hai là thiếu … ăn !

Thực vậy. Ăn không phải là tọng, là nuốt, là xực, là ngấu nghiến …cho nhiều thức ăn ! Ăn không phải là nhồi nhét cho đầy bao tử ! Trong cuộc sống hằng ngày có nhiều thứ nuốt không trôi lắm ! Chẳng hạn ăn trong nỗi sợ hãi, lo âu, bực tức; ăn trong nỗi chờ đợi, giận hờn thì nuốt sao trôi ? Nuốt là một phản xạ đặc biệt của thực quản dưới sự điều khiển của hệ thần kinh. Một người trồng chuối ngược vẫn có thể nuốt được dễ dàng ! Nhưng khi buồn lo thì phản xạ nuốt bị cắt đứt !

Nhưng các cụ thiếu ăn, thiếu năng lượng, phần lớn là do sợ bệnh, kiêng khem quá đáng. Bác sĩ lại hay hù, làm cho họ sợ thêm ! Nói chung, chuyện ăn uống nên nghe theo mệnh lệnh của… bao tử :

"Cư trần lạc đạo thả tùy duyên
Cơ tắc xan hề khốn tắc miên.."
[Ở đời vui đạo hãy tùy duyên
Đói đến thì ăn mệt ngủ liền..]

~ Trần Nhân Tông

"Listen to your body". Hãy lắng nghe sự mách bảo của cơ thể mình ! Cơ thể nói… thèm ăn cái gì thì nó đang cần cái đó, thiếu cái đó ! Nhưng nhớ ăn là chuyện của văn hóa (!), chuyện của ngàn năm, đâu phải một ngày một buổi. Món ăn gắn với kỷ niệm, gắn với thói quen, gắn với mùi vị từ thuở còn thơ ! Người già có thể thích những món ăn … kỳ cục - không sao ! Đừng ép ! Miễn đủ bốn nhóm: bột, đạm, dầu, rau… Mắm nêm, mắm ruốc, mắm sặt, mắm bồ hóc, tương chao… đều tốt cả. Miễn đừng quá mặn, quá ngọt … là đựơc. Cách ăn cũng vậy. Hãy để các cụ tự do tự tại đến mức có thể được. Đừng ép ăn, đừng đút ăn, đừng làm "hư" các cụ !

Cũng cần có sự hào hứng, sảng khoái, vui vẻ trong bữa ăn. Con cháu hiếu thảo phải biết …giành ăn với các cụ. Men tiêu hoá được tiết ra từ tâm hồn chớ không chỉ từ bao tử.

* Cái thiếu thứ ba là thiếu vận động !

Già thì hai chân trở nên nặng nề như mọc dài ra, biểu không chịu nghe lời ta nữa! Các khớp cứng lại, sưng lên, xương thì mỏng ra, dòn tan, dễ vỡ, dễ gãy ! Ấy cũng bởi cả một thời trai trẻ đã "Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt…" (TCS)!

Bác sĩ thường khuyên vận động mà không hướng dẫn kỹ thì dễ làm các cụ ráng quá sức chịu đựng, sẽ lâm bệnh thêm. Phải làm sao cho nhẹ nhàng mà hiệu quả, phù hợp với tuổi tác, với sức khỏe. Phải từ từ và đều đều. Ngày xưa người ta săn bắn, hái lượm, đánh cá, làm ruộng, làm rẫy… lao động suốt ngày. Bây giờ chỉ ngồi quanh quẩn trước TV , computer ! Có một nguyên tắc "Use it or lose it !" Cái gì không xài thì teo ! Thời đại bây giờ người ta xài cái đầu nhiều quá, nên "đầu thì to mà đít thì teo". Thật đáng tiếc !

Không cần đi đâu xa. Có thể tập trong nhà. Nếu nhà có cầu thang thì đi cầu thang ngày mươi bận rất tốt. Đi vòng vòng trong phòng cũng được. Đừng có ráng lập "thành tích" làm gì ! Tập cho mình thôi. Từ từ và đều đều… Đến lúc nào thấy ghiền , bỏ tập một buổi … chịu hổng nổi là được !

Nguyên tắc chung là kết hợp hơi thở với vận động. Chậm rãi, nhịp nhàng. Lạy Phật cũng phải đúng … kỹ thuật để khỏi đau lưng, vẹo cột sống. Đúng kỹ thuật là giữ tư thế và kết hợp với hơi thở. Đó cũng chính là thiền, là yoga, dưỡng sinh...! Vận động thể lực đúng cách thì già sẽ chậm lại. Giảm trầm cảm, buồn lo. Phấn chấn, tự tin. Dễ ăn, dễ ngủ…

Tóm lại, giải quyết đựơc "ba cái lăng nhăng" đó thì có thể già mà …sướng vậy !

Hạnh phúc ... !!!

Đó là khi : hai đứa đi cùng, Anh ước gì con đường không có đích !

Đó là khi : 2 bàn tay nắm chặt ,

Anh ước gì thời gian dừng lại !

Đó là khi mái tóc em dài,

Anh vút mãi , chẳng muốn buông tay

Đó là khi : nụ cười em hé,

Anh ước mình mãi làm em vui .

Đó là khi đôi mắt em buồn,

Lệ rơi mãi để anh lau khô.

Đó là khi : một mùa đông đến

Tấm áo dày anh khoát vai em

Đó là khi : anh có chuyện buồn

Em đến gần nhẹ nắm tay anh

Đó là khi mỗi sáng thức dậy

Anh nhận được những dòng tin em

Đó là khi :trước giờ đi ngủ

Lời em chúc ngủ ngon anh nhé

Đó là khi : anh làm em phật ý

Đi theo hoài chẳng thốt nên câu

Và rồi ......

Hạnh phúc là : khi anh nhìn thấy

Em vui cùng một tình yêu mới

Và giả vờ như không biết anh

Hạnh phúc là nỗi buồn vô tận

Từ hôm đó chẳng hết bao giờ (đau buồn).

Hạnh phúc là gì ? Là cảm giác ! Cảm giác được yêu thương, được quan tâm, được chăm sóc, được giận hờn, được khó chịu vì người yêu, đươc... Hạnh phúc chỉ là suy nghĩ ! Hạnh phúc là tất cả những gì mình đang có mà không biết rằng đó là hạnh phúc ! Hạnh phúc là sống những ngày thật ý nghĩa.

Hạnh phúc là khi ta tự thỏa mãn với bản thân mình ! Và thật sự hạnh phúc chỉ là cảm giác mà thôi !

Friday, August 12, 2011

Default 10 điều khó ở Đời

10 điều khó ở Đời

Wednesday, August 10, 2011

Kỹ Thuật Lái Xe: Bạn phải làm gì trong những trường hợp khẩn cấp?

http://baomai.blogspot.com/
BaoMai

Sinh sống tại Hoa Kỳ hay những quốc gia tân tiến, xe hơi là phương tiện giao thông không thể thiếu trong đời sống hằng ngày của chúng ta. Điều này càng đúng hơn cho những người cư ngụ tại những thành phố như Los Angeles hay quận Cam, thủ đô tinh thần của người Việt tị nạn; những nơi mà hệ thống chuyên chở công cộng thiếu thốn hay không thuận lợi, không đáp ứng được nhu cầu di chuyển của đại chúng.

Lái xe là một nhu cầu cần thiết, một việc chúng ta làm hằng ngày, quen thuộc đến nỗi trở nên một phản xạ tự nhiên. Dầu vậy, rất ít người trong chúng ta biết cách hành xử khi bất thình lình gặp những trường hợp khẩn cấp trong khi lái xe như xe bị bể bánh, xe thắng không ăn, xe bị trượt, xe bị hết nước, xe bị hết dầu, xe đâm xuống sông v.v…

Nếu một trong những điều trình bày dưới đây không may xảy ra trong khi chúng ta đang lái xe với vận tốc cao, và nếu chúng ta không bình tĩnh, không phản ứng đúng cách, sinh mạng của chúng ta và những người thân trong xe có thể bị nguy hiểm.

Tác giả không mong những điều xui xẻo này sẽ xảy đến cho quý bạn, nhưng lỡ trong tương lai, nếu một trong những trường hợp hoạ hiếm này thực sự xảy ra, hy vọng rằng bài viết này sẽ giúp quý bạn thoát được cơn hiểm nguy, và được an toàn bình an vô sự.

Sự BÌNH TĨNH là điều tối quan trọng trong bất cứ trường hợp khẩn cấp nào. Nếu bạn hoảng hốt, bạn sẽ làm cho tình thế trở nên tệ hại hơn vì trong nhiều trường hợp, bạn chỉ có một vài giây để phản ứng mà mạng sống của bạn và những người thân trong xe hoàn toàn tuỳ thuộc vào sự quyết định của bạn trong thời gian ngắn ngủi đó.

Nếu bạn giữ bình tĩnh, bạn đã có 50% cơ hội để sống sót, 50% phần còn lại sẽ tuỳ thuộc vào sự hiểu biết và phản ứng đúng hay sai, nhanh hay chậm của bạn. Phản ứng nhanh, đúng phương pháp sẽ tăng cơ hội sống còn của bạn và những người trong xe một cách đáng kể.

Dưới đây là những trường hợp tiêu biểu trong rất nhiều trường hợp khẩn cấp có thể xảy ra trong khi chúng ta đang lái xe.

1. Xe bị đứt thắng:

Bạn đang lái xe, bỗng nhiên thắng xe của bạn không còn hữu hiệu để ngừng xe lại hay giảm tốc lực xe nữa. Bạn đạp mạnh trên bàn thắng, nhưng xe vẫn chạy vù vù.

Hệ thống thắng xe của bạn đã bị hư hỏng. Thắng không ăn, hay còn gọi là đứt thắng, thường xảy ra không báo trước, do một trong những hư hỏng liên quan đến hệ thống thắng xe của bạn như hết dầu thắng, ống dẫn dầu bị bể, heo dầu bị hư, bố thắng mòn quá mức, v.v.....

Xe của bạn có thể hư thắng khi bạn đang ở trong thành phố, đang ở trên xa lộ hoặc tệ hơn nữa, đang đổ dốc trên đường đèo.

Bất cứ trong trường hợp nào, luôn giữ bình tĩnh, nên nhớ mục đích tối hậu của bạn là tìm mọi cách để dừng xe lại một cách an toàn càng sớm càng tốt.

A. Hư thắng trong thành phố:

Nếu thắng bị hư khi bạn đang chạy trong thành phố, với một vận tốc trung bình khoảng trên dưới 40 miles/giờ, những điều bạn cần làm là:

• Giữ bình tĩnh.

• Không nên tắt máy xe vì nếu bạn không cẩn thận, tay lái có thể bị khóa. Hơn nữa, khi bạn tắt máy xe, tay lái sẽ trở nên rất nặng khó điều khiển.

• Bật đèn chớp emergency.

• Bóp kèn, pha đèn, ra hiệu cho những xe chung quanh biết bạn đang gặp trở ngại nguy hiểm để họ tránh xa.

• Đạp thắng nhiều lần, hy vọng thắng sẽ hoạt động trở lại.

• Buông chân ga.

• Trả về số nhỏ. Nếu bạn lái xe số tay, trả số về số 4 hoặc 3, rồi 2, rồi 1. Nếu bạn lái xe số tự động, kéo cần số về hết phía sau.

• Từ từ kéo thắng tay và lách vào lề phải.

Chú ý: Cẩn thận khi kéo thắng tay. Nếu bạn kéo thắng tay quá mạnh, quá nhanh, xe của bạn có thể bị trượt hoặc có thể bị quay vòng 360 độ.

B. Hư thắng trên xa lộ:

Nếu bạn đang chạy trên xa lộ, với một vận tốc cao 65-75 miles/giờ, trong trường hợp này, những điều bạn cần làm là:

• Giữ bình tĩnh.

• Không nên tắt máy xe vì nếu bạn không cẩn thận, tay lái có thể bị khoá. Hơn nữa, khi bạn tắt máy xe, tay lái sẽ trở nên rất nặng khó điều khiển.

• Bật đèn chớp emergency.

• Bóp kèn, pha đèn, ra hiệu cho những xe chung quanh biết bạn đang gặp trở ngại nguy hiểm để họ tránh xa.

• Đạp thắng nhiều lần, hy vọng thắng sẽ hoạt động trở lại.

• Buông chân ga.

• Trả về số nhỏ. Nếu bạn lái xe số tay, trả số về 4 hoặc 3, rồi 2, rồi 1. Nếu bạn lái xe số tự động, kéo cần số về hết phía sau.

• Chờ cho xe giảm tốc độ xuống khoảng 40 miles/giờ, rồi mới từ từ, kéo thắng tay và lách vào lề phải.

Chú ý: Cẩn thận, nếu bạn kéo thắng tay quá mạnh, hoặc quá nhanh, xe của bạn sẽ chắc chắn sẽ bị trượt hoặc sẽ quay vòng 360 độ hoặc lật úp.

C. Hư thắng khi đang đổ dốc trên đường đèo:

Nếu bạn đang đổ dốc với một vận tốc cao 65-75 miles/giờ mà thắng xe bị hư, bạn đang lâm vào tình trạng rất nguy hiểm. Sự an toàn của bạn và những người thân trong xe hoàn toàn tuỳ thuộc vào sự hành xử mau lẹ và đúng phương pháp của bạn. Những điều cần bạn làm trong trường hợp này:

• Giữ thật bình tĩnh.

• Không nên tắt máy xe vì nếu bạn không cẩn thận, tay lái có thể bị khoá. Hơn nữa, khi bạn tắt máy xe, tay lái sẽ trở nên rất nặng khó điều khiển.

• Bật đèn chớp emergency.

• Bóp kèn, pha đèn, ra hiệu cho những xe chung quanh biết bạn đang gặp trở ngại nguy hiểm để họ tránh xa.

• Đạp thắng nhiều lần, hy vọng thắng sẽ hoạt động trở lại.

• Buông chân ga.

• Trả về số nhỏ. Nếu bạn lái xe số tay, trả số về 4 hoặc 3, rồi 2, rồi 1. Nếu bạn lái xe số tự động, kéo cần số về hết phía sau. Xe của bạn sẽ giảm tốc lực chút đỉnh nhưng vẫn đổ dốc với tốc lực cao.

• Từ từ, kéo thắng tay.

Chú ý: Cẩn thận, nếu bạn kéo thắng tay khi xe còn đang ở tốc độ cao, và nếu bạn kéo quá mạnh, hoặc quá nhanh, xe của bạn có thể sẽ bị trượt, quay vòng 360 độ hoặc lật úp.

• Nếu sau một thời gian ngắn xe bạn vẫn không dừng lại, có lẽ hệ thống thắng tay của bạn đã bị cháy và trở nên hoàn toàn vô hiệu.

Để ý và tức khắc lái xe vào những “run-away-ramp”. Đây là những đường hoặc exit đặc biệt dành cho những xe đang đổ dốc bị hư thắng. Đường thường được trang bị những đụn cát để dừng xe lại. Hầu hết trên các đoạn đường đổ dốc đều có bảng chỉ dẫn để vào những con đường đặc biệt này.

• Nếu không có “run-away-ramp”, cố gắng làm giảm tốc lực xe bằng cách quẹt bên phải của xe vào những chướng ngại vật trên đường như bụi rậm, bờ rào cản… Đừng lo lắng về sự hư hại của chiếc xe. Mạng sống của bạn và những người trên xe quan trọng hơn.

• Nếu bạn đã làm hết mọi cách mà xe vẫn không dừng, cách cuối cùng để làm cho xe ngừng lại là ủi xe vào bụi rậm. Bụi rậm bên đường là chỗ an toàn nhất cho trường hợp này.

Chú ý: Tuyệt đối không bao giờ lao xe vào gốc cây, cột đèn hay mõm đá. Luôn luôn ghi nhớ là, trong những điều tệ hại, bạn sẽ có cơ hội sống còn nếu bạn khôn ngoan chọn điều ít tệ hại nhất.

2. Xe bị bể bánh:

Bạn đang lái xe trên xa lộ với tốc lực cao, bỗng nhiên một trong 4 bánh xe của bạn bị nổ vì những lý do như bánh xe mòn quá độ an toàn (gai xe mỏng hơn 1/32 hay .030 của một inch), bánh xe cán qua những vật sắc nhọn, bơm bánh xe quá độ…. Xe của bạn lập tức sẽ bị mất thăng bằng, và sẽ chao đảo.

Những điều bạn cần làm trong trường hợp này là:

• Giữ bình tĩnh và không đạp thắng. Nếu bạn hốt hoảng đạp thắng, xe của bạn có thể quặt về một bên và sau đó sẽ lật và sẽ lăn nhiều vòng.

• Buông chân ga và kềm chặt tay lái. Sau một vài giây chao đảo, xe của bạn sẽ lấy lại được thăng bằng và bạn có thể điều khiển xe.

• Sau khi xe hết chao đảo, bật đèn chớp emergency, đạp thắng và từ từ lách vào lề phải.

• Nếu bạn đang ở gần lối ra xa lộ, lái xe chậm ra khỏi xa lộ. Đừng bận tâm về việc hư vỏ xe và niền xe. Sự an toàn của bạn quan trọng hơn.

• Nếu bạn ở quá xa lối ra xa lộ, tắp và đậu xe sát lề phải. Gọi 911 xin tiếp cứu nếu bạn có phôn cầm tay. Nếu đang ở gần hộp điện thoại khẩn cấp trên xa lộ, bạn có thể gọi xin tiếp cứu tại đó. Bạn chỉ cần nhắc điện thoại lên, điện thoại sẽ tự động nối với tổng đài và sẽ có nhân viên trực giúp đỡ bạn.

• Trong khi chờ đợi để được tiếp cứu, vào trong xe, khoá chặt cửa xe cho đến khi thấy nhân viên công lực hoặc nhân viên của hãng kéo xe tới.

Chú ý: Tuyệt đối không bao giờ băng ngang xa lộ hoặc thay bánh xe trên xa lộ. Không mở cửa xe cho bất cứ một người lạ mặt nào nếu không phải là nhân viên công lực hay nhân viên của hãng kéo xe.

3. Xe bị trượt (skid or hydroplaning):

Xe bị trượt có nhiều lý do, thường là vì bạn thắng gấp, quẹo gắt hoặc vì đường trơn trợt trong mùa mưa, hay đường bị đóng băng. Nếu bạn không để ý và bảo trì vỏ xe của bạn đúng mức đến nỗi chúng bị mòn quá độ (gai bánh xe mỏng hơn 1/32 của một inch), bạn đang đánh bài với sinh mạng của bạn và những người thân trong xe mỗi khi bạn lái xe trên đường hoặc xa lộ, nhất là vào mùa mưa hoặc mùa tuyết.

Lý do là khi những bánh xe của bạn quá mòn, những rãnh bánh xe sẽ không còn khả năng thoát nước hoặc gai xe không còn khả năng bám trên mặt đường, khi bạn lái xe qua khoảng đường mưa ướt đóng vũng, hoặc qua đoạn đường bị đóng băng, xe của bạn sẽ có cơ hội bị trượt ngang và bạn sẽ mất sự điều khiển chiếc xe.

Đôi khi xe của bạn sẽ trượt trên làn băng mỏng (hydroplaning) như người trượt tuyết. Trường hợp này thường xảy ra khi xe đạt tốc độ 35miles/giờ, tệ nhất là khoảng 55miles/giờ.

Những điều nên làm trong trường hợp này là:

• Giữ bình tĩnh và không đạp thắng. Nếu bạn hốt hoảng đạp thắng, xe của bạn có thể sẽ quay vòng 360 độ, sẽ lật và lăn nhiều vòng, sẽ đâm vào gốc cây hoặc thành xi măng chắn trên xa lộ.
• Buông chân ga.
• Nếu xe trượt vì đi ngang qua đoạn đường có nước đọng vũng, bạn chỉ cần kềm chặt tay lái, sau khi xe qua khỏi vũng nước, xe sẽ trở lại thăng bằng, bạn sẽ có thể lấy lại sự điều khiển xe.
• Nếu xe đuôi bị trượt ngang vì đường đóng băng hay tuyết, bạn chỉ cần bẻ tay lái cùng chiều với đuôi xe đến khi bạn cảm thấy có thể điều khiển được xe. Sau đó, cẩn thận bẻ tay lái ngược lại đến khi xe trở lại thăng bằng.

4. Máy xe bị nóng quá độ (engine overheating):

Máy xe bị nóng quá độ có thể do nhiều nguyên nhân như bình nước hoặc những ống cao su dẫn nước bị lủng làm mất hết nước, bơm nước bị hư, dụng cụ điều hoà nhiệt độ(thermostat) bị hư hoặc dây kéo cánh quạt bị đứt, v..v...

Nhiều khi chỉ vì bạn xài máy lạnh quá độ trong mùa hè, hoặc bị kẹt xe nhiều tiếng đồng hồ trên đường hay xa lộ cũng làm cho máy xe bị nóng quá mức.

Trong điều kiện bình thường, cây kim chỉ nhiệt độ trong xe của bạn sẽ nằm ở giữa mực nóng (H) và lạnh (C). Bạn nên luôn để ý đến cây kim này. Nếu một khi nó vượt khỏi mức chính giữa của H và C, bạn sẽ phải có hành động.

Những điều nên làm trong trường hợp này là:

• Nếu bạn đang ở một nơi xa lạ và điều kiện an toàn không cho phép bạn dừng lại, và nếu cây kim chỉ nhiệt độ chưa hoàn toàn lên đến vạch đỏ (H), bạn có thể tiếp tục lái về nhà, đến nơi an toàn, hoặc đến tiệm sửa xe nếu bạn làm những điều sau đây:

1. Tắt máy lạnh.

2. Quay tất cả cửa kiếng xuống và mở máy sưởi đến mức tối đa bằng cách kéo cần nhiệt độ về hết tay phải và mở quạt đến mức mạnh nhất. Những điều này có thể giúp làm giảm nhiệt độ máy xe để bạn có thể chạy tiếp tục.

• Nếu điều kiện an toàn cho phép hoặc nếu cây kim chỉ nhiệt độ đã lên đến vạch đỏ, bạn nên dừng lại bên lề đường, tắt máy, mở nắp xe và chờ cho máy nguội hoặc gọi cho cảnh sát hoặc xe kéo.

Chú ý: Điều tối quan trọng trong trường hợp này là không bao giờ mở nắp bình nước khi máy xe còn nóng. Nếu bạn mở nắp bình nước xe trong khi máy xe còn nóng, nước trong bình sẽ xịt ra với một áp xuất rất cao, bạn sẽ bị phỏng hoặc bị mù.

5. Bàn đạp ga bị kẹt:

Hãy tưởng tượng bạn đang lái xe, bạn muốn xe chạy chậm lại, nhưng khi bạn nhấc chân ra khỏi bàn đạp ga, xe vẫn phon phon chạy. Hoặc bất thình lình bàn đạp ga tự nhiên bị kéo xuống, xe của bạn vọt tới trước và gia tăng tốc lực. Bạn phải làm gì trong trường hợp này?

Những điều bạn cần làm là:

• Giữ thật bình tĩnh.

• Bật đèn chớp emergency.

• Tắt máy xe.

Chú ý: Cẩn thận, vặn chìa khoá ngược chiều kim đồng hồ chỉ một nấc. Tay lái xe sẽ khoá cứng nếu bạn vặn hết hai nấc.

• Đạp thắng cho xe ngừng lại cành nhanh càng tốt.

• Bóp kèn, pha đèn, ra hiệu cho những xe chung quanh biết bạn đang gặp trở ngại và tắp vào lề phải. Tay lái xe bạn sẽ rất nặng nhưng bạn vẫn có thể bẻ lái được.

6. Xe không thể bẻ lái được:

Xe không thể bẻ lái được có thể xảy ra bất cứ lúc nào và không báo trước. Bạn không còn điều khiển được xe như ý muốn. Có thể hệ thống bẻ lái xe của bạn đã bị hư một bộ phận. Đôi khi, bạn vẫn điều khiển xe được nhưng tay lái rất nặng, như trường hợp dây kéo bị đứt hoặc phần trợ lực tay lái (power steering) bị hư.

7. Xe bị mất áp xuất của nhớt máy:

Những điều cần bạn làm trong trường hợp này:

• Giữ thật bình tĩnh.

• Bật đèn chớp emergency

• Bóp kèn, pha đèn, ra hiệu cho những xe chung quanh biết bạn đang gặp trở ngại nguy hiểm để họ tránh xa.

• Đạp thắng để xe ngừng lại càng sớm càng tốt.

• Đậu xe sát lề và gọi cho cảnh sát hoặc xe kéo.

Khi đèn báo áp xuất nhớt máy bất thình lình hiện lên, không có nghĩa là xe bạn bị hết nhớt, mà đó là dấu hiệu của áp suất nhớt xuống thấp hơn mức bình thường. Điều này có thể do xe thiếu nhớt, bơm dầu xe bị hư, hoặc đôi khi chính hệ thống đèn báo bị hư. Trong bất cứ trường hợp nào, bạn nên dừng xe lại tức thời và kiểm soát lại hệ thống nhớt.

Những điều nên làm trong trường hợp này:
• Bật đèn chớp emergency và tắp xe vào lề phải.
• Mở nắp xe và kiểm soát mực nhớt bằng cây đo. Nếu mực nhớt quá thấp, đổ thêm nhớt ( luôn luôn đem theo trong xe ít nhất một hoặc hai lon nhớt dự trữ). Kiểm soát lại mực nhớt.
• Nếu mực nhớt ở mức bình thường mà đèn báo vẫn sáng, nếu bạn không nghe những tiếng kêu bất thường từ động cơ xe, và nếu điều kiện an toàn không cho phép để bạn chờ cảnh sát hoặc xe kéo đến, bạn có thể lái xe một vài dặm để đến tiệm sửa xe, nhưng đừng lái xa hơn.

8. Xe bị đâm xuống sông, hồ…

Trong một vài trường hợp hoạ hiếm xe của bạn bị lạc tay lái và đâm thẳng xuống sông hoặc xuống hồ. Thông thường, xe của bạn sẽ nổi vào khoảng vài phút trước khi chìm hoàn toàn xuống nước. Nếu bạn bình tĩnh và nếu bạn hành xử đúng cách trong thời gian này, bạn sẽ có nhiều cơ hội thoát ra ngoài và sống sót.

Những điều bạn cần làm là:

• Giữ thật bình tĩnh.

• Đừng phí thì giờ vô ích để tìm cách mở cửa xe. Áp xuất bên ngoài của nước sẽ làm cửa xe bạn không thể nào mở được. .Quay cửa kiếng xuống và thoát ra ngoài bằng cửa sổ.

• Nếu cửa kiếng xe của bạn thuộc loại power, và bạn không thể hay chỉ có thể quay cửa kiếng xuống được một phần vì điện trong xe bị mất, nhanh chóng di chuyển về phía sau xe nơi vẫn còn dưỡng khí (vì đầu xe nặng sẽ chìm trước), chờ đến khi trong xe hoàn toàn ngập nước để áp xuất bên ngoài và bên trong bằng nhau, hít một hơi dài, mở cửa xe và thoát ra ngoài.

9. Buồn ngủ:

Buồn ngủ hoặc mệt mỏi trong khi lái xe là một trong những nguyên nhân chính đưa đến tai nạn trên xa lộ đưa đến cái chết cho hằng trăm ngàn người tại Hoa Kỳ.

Phương thuốc chữa bịnh buồn ngủ hay nhất là giấc ngủ. Vì vậy, nên cố gắng ngủ đầy đủ trước khi ngồi trước tay lái hoặc trước khi làm một cuộc hành trình đường dài. Không bao giờ lái xe quá sức của mình hoặc trên 12 tiếng một ngày.

Nếu bạn đang lái xe và bỗng dưng cảm thấy buồn ngủ, hoặc có những triệu chứng như mệt mỏi, chảy nước mắt, đầu óc mơ màng, mở mắt không nổi, giật mình tỉnh giấc khi xe cán lên những lằn đinh ngăn đường, vân…vân…, và nếu bạn không dừng xe lại mà vẫn tiếp tục lái, bạn đang đánh bài với sinh mạng của chính bạn, của những người thân trong xe và của những người chung quanh.

Những điều bạn cần phải làm ngay là:

• Bật đèn chớp emergency.

• Tắp vào lề, dừng xe lại và đổi tay lái cho người khác.

Nếu bạn chỉ có một mình:

• Xuống exit nếu bạn đang ở trên xa lộ, tìm nơi an toàn và ngả ghế ngủ khoảng 15 hay 20 phút để lấy lại sức, ra khỏi xe và đi bách bộ chung quanh xe khoảng 10 phút để máu lưu thông tuần hoàn trong cơ thể, hoặc làm một vài động tác thể dục. Bạn sẽ cảm thấy tỉnh táo và có thể tiếp tục.

• Nếu bạn không thể xuống exit, quay cửa kiếng xuống nếu trời lạnh hoặc quay cửa kiếng lên và mở máy lạnh tối đa khi trời nóng. Điều nên nhớ là, nhiệt độ trong xe càng cao sẽ làm bạn càng thêm buồn ngủ.

• Nếu trong xe có đá lạnh, lấy một cục và bỏ lên sau gáy.

• Uống cà phê nóng hoặc trà nóng (trà sâm là tốt nhất).

• Nghe nhạc giựt gân hoặc nói chuyện với người bên cạnh.

• Nếu đã làm tất cả các điều trên mà bạn vẫn lim dim, mơ màng, hoặc giật mình tỉnh giấc mỗi khi xe cán qua lằn đinh ngăn đôi đường, bạn phải tức khắc tìm chỗ an toàn ngừng xe lại và ngủ một giấc để lấy lại sức. Không bao giờ cố gắng tiếp tục lái xe khi bạn đang buồn ngủ.

10. Những xa lộ tử thần:

Tại Hoa Kỳ, có những xa lộ được mệnh danh là những “xa lộ tử thần” vì số người tử thương trên những xa lộ này. Đó là những xa lộ xuyên bang, hoặc trong tiểu bang, thường được gọi là xa lộ đồng quê, chỉ có hai lối (lanes) cho xe chạy, chỉ có lằn đinh ngăn đôi đường nhưng không có tường chắn ở giữa.

Bạn nên tránh dùng những xa lộ này nếu có thể. Thay vào đó, bạn nên dùng những xa lộ có tường chắn ở giữa và có nhiều lối cho xe chạy. Nếu bạn bắt buộc phải dùng những xa lộ này, xin nhớ kỹ những điều sau đây:

• Chỉ qua mặt ở những chỗ mà lằn vẽ đứt đoạn ở bên phần đường của mình.

• Khi muốn qua mặt xe khác, bạn phải chắc chắn là phía trước không có xe ngược chiều đang đi tới, hoặc nếu có xe ngược chiều đang đi tới, bạn phải chắc chắn là bạn có đủ thời giờ để qua mặt.

• Không bao giờ qua mặt xe khác tại những khúc đường quanh co, hoặc trên dốc

• Không bao giờ qua mặt xe khác khi điều kiện thời tiết không an toàn như: nắng chói, sương mù, mưa, tuyết, đường đóng băng, v..v…

Chú ý: Tuyệt đối không bao giờ qua mặt ban đêm khi bạn nhìn thấy hai ánh đèn xe phía trước dù rất nhỏ. Lý do là bạn sẽ không thể lượng định được khoảng cách của chiếc xe ngược chiều và sẽ không có đủ thì giờ để qua mặt.

Nếu bạn đang lái xe trên những xa lộ này và bỗng dưng bạn nhận thấy chiếc xe ngược chiều đang từ từ lấn sang phần đường của bạn.

Điều này thường xảy ra vì người tài xế của chiếc xe đó lơ đãng, không tập trung trong việc lái xe, đang buồn ngủ, đang bị ảnh hưởng của rượu, ma tuý, thuốc uống… hoặc do những lý do khác.

Bạn phải làm gì ? Nếu bạn không nhanh chóng hành động hoặc hành động không đúng cách, sinh mạng của bạn và của những người thân trong xe sẽ bị nguy hiểm. Những điều bạn nên làm trong trường hợp này là:

•Bóp kèn, pha đèn báo động người tài xế của chiếc xe ngược chiều. Hầu hết trong mọi trường hợp, người tài xế chiếc xe ngược chiều sẽ sửa sai và trở về phần đường của anh ta

Nếu bóp kèn và pha đèn không đem lại kết quả, lái xe về sát phía bên phải để tránh tai nạn.

Chú ý: Không bao giờ lách về phía trái vì người tài xế xe ngược chiều có thể giật mình, sửa sai và lách về bên phải của anh ta.
Bạn và anh ta sẽ đụng nhau ở giữa đường.

Du lịch xuyên bang bằng xe hơi là điều rất thú vị, đem lại cho chúng ta những kinh nghiệm khó quên, nhưng chúng ta cũng phải chấp nhận một thực tế rất phũ phàng: xe hơi là loại vũ khí giết người nếu chúng không được xử dụng đúng cách nhất là trong những trường hợp khẩn cấp. Tác giả chỉ ước mong bài viết này đã đem đến cho đọc giả những kiến thức căn bản hầu có thể bình an vô sự nếu những rủi ro, hoạ hiếm đề cập ở trên xảy ra cho các bạn.

Chúc các bạn lái xe thật cẩn thận và an toàn.

Trần Quốc Sỹ

TIỀN BẠC VÀ HẠNH PHÚC !

TIỀN BẠC VÀ HẠNH PHÚC !
                                                    Vừa là nguyên nhân! Vưa là hậu quả!
                                                                  (Thảo luận bàn tròn)
                                                                               -o()o-

Thân chào các bạn trẻ, chú vắng mặt bấy lậu vì bận công việc riêng. Giờ mới trở lại gặp nhau và hôm nay chúng ta thảo luận về tiền bạc với hạnh phúc trong cuộc sống hàng ngày liệu có được chăng?
Các em lao nhao lên tiếng:

- Chúng em chào chú! Và cùng tán thành thảo luận đề tài về Hạnh phúc và Tiền bạc ạ!.

- OK, Chúng ta ai cũng biết: đồng tiền có thể cung cấp cho ta rất nhiều lợi ích. Chẳng hạn sẽ có điều kiện cho đời sống tốt hơn; từ ăn mặc, nhà ở, đi du lịch, giải trí, hưởng thụ, chăm sóc sức khỏe và địa vị xã hội nữa v.v. và v.v. Nó đem lại cho chúng ta một cảm giác được sống trong sung túc, nhờ có nguồn tài chánh vững chắc, nó sẽ mang lại sự toại nguyện an vui và hạnh phúc cho chúng ta đúng không các em?.
Một em đưa tay xin nói:

- Đúng ạ! Vì thế nên người ta mới đầu tắt mặt tối làm lụng cần cù quần quật suốt đêm ngày để tạo ra đồng tiền hòng thỏa mãn những ước vọng không cùng không tận đấy ạ!

- Ồ! Em tham gia ý kiến khá lắm! Thật vậy, còn điều khác nữa. Nếu ta sống trong cảnh nghèo nàn sẽ cảm thấy: Đời sống bấp bênh, sức khỏe không an toàn, tương lai không chắc chắn… Khác hẳn với những nhà giàu có, họ có điều kiện làm ăn vững vàng hơn, do thu nhập nhiều hơn nên cuộc sống cao hơn… Bởi thế, nó có tác động đến tinh thần được mãn nguyện vì vậy mà hạnh phúc được tăng trưởng!
Một thiếu nữ tuổi teen phát biểu:

- Em nghĩ: không phải lúc nào hạnh phúc cũng đi đôi với mức thu nhập cao! Có rất nhiều trường hợp số tiền kiếm được không nhiều, nhưng chẳng có sự liên quan gì tới hạnh phúc cả. Điều đó giải thích tại sao nhiều người giàu có mà không được hạnh phúc bằng những người ở giai cấp trung lưu. Trong lúc có nhiều người sống tột đỉnh giàu sang lại có một cuộc sống bất hạnh! Khổ đau…

- Ý tưởng của em rất sâu sắc, -thế nên chú đề nghị chúng ta đưa ra ba định mức trong cuộc sống để cùng nhau thảo luận nhé! Đó là:

1) Đời sống túng bấn! Thiếu trước hụt sau; “tiền vào nhà khó, như gió vào nhà trống”, cho dù tích cực làm lụng và tiết tiệm tối đa… Do thất nghiệp, làm ăn thua lỗ khiến phải sao lãng việc chăm lo cho con cái và gia đình! Cho nên không thể nào mãn nguyện với cuộc sống được, chẳng mấy ai cảm thấy hạnh phúc khi bị chật vật như thế.

2) Đời sống vừa đủ! Thu nhập trung bình, chỉ chi tiêu có chừng mực nào đó; chỉ mua sắm những thứ cần thiết mà thôi, không vung phí và cũng không tiết kiệm quá đáng. Thì cuộc sốn an ổn, thanh thản, tự tại… vì thế hạnh phúc sẽ được nâng cao. Bởi vậy, điều quan trọng là luôn giữ được sự cân bằng trong mọi khía cạnh của cuộc sống: Có một công việc thích hợp, và làm những gì luôn mang lại cho bản thân cũng như những người thân niềm vui thú. Có sự nghỉ ngơi, giải trí, thể thao, giao tế bạn bè… đó là một trong những yếu tố chính của hạnh phúc.

3) Đời sồng dư thừa! Tiền bạc không phải là con dao 2 lưỡi! Vốn tiền bạc chẳng có tội tình gì, vì bản chất nó là vật vô tri vô giác, có chăng là do con người sử dụng nó tạo nên phước hay gây nên họa mà thôi. Vì vậy, đừng quy trách nhiệm cho tiền bạc, mà hãy xét lại cách ứng xử của chính mình đã. Chẳng hạn, hai vợ chồng trong một gia đình nọ khi còn hàn vi hay chỉ đủ sống mà thôi. Thì rất mực thương yêu nhau; hạnh phúc chứa chan, tràn đầy. Nhưng sau một thời gian làm ăn tần tảo sớm hôm, có của ăn của để, dư thừa tiền bạc; tức giàu có hơn trước. Thì thói đời thường sinh tật: “Giàu đổi bạn, sang đổi vợ”, vênh vang hỗng hách! Đa số là như vậy. Nếu không thì cũng hưởng thụ qua thú rượu chè, cờ bạc, hút sách…v.v. Người vợ dù có thương yêu chồng tới đâu cũng có chừng mực! Khiến phát sinh: “Ông ăn chả, bà ăn nem”, từ đó. “Đồng sàng, dị mộng”… Thế là mọi bất hòa bùng nổ, hạnh phúc đổ vỡ, con cái ly tán… Tại sao ư! -Tại ta hay tại tiền? Cho nên, có lắm tiền nhiều của đôi khi còn bất hạnh là khác. -Nguyễn Ngọc Ngạn ví von ở cuộn băng Paris by Nigh nào đó: “ăn cơm ở nhà là tượng trưng người vợ, ra ngoài đường ăn quà là tượng trưng sự lăng ngăng bô bịch, đào kép nhí!…”. -Người đời thường có như vậy, do lắm tiền nhiều của mới ra phố ăn quà (nếu không dư tiền thừa của thì lấy đâu mà đi ăn quà?), vì ăn quà ngon hơn ăn cơm; bởi lạ hơn cơm do ít khi được ăn. Trong khi cơm thì ngày nào mà chả ăn, có khi vợ bắt ăn và còn bắt ăn thật no là khác! Thế nên quen thuộc và đôi khi nhàm chán là khác. Mà ăn quà ở quán hàng được tiếp viên chiêu đãi nhiều thứ khác lạ; vừa thơm ngon vừa ấm áp và cả âm nhạc réo rắt bên tai thanh thoát nhẹ nhàng nữa!!!. Cho nên. “ăn một, lại muốn ăn hai, ăn ba, ăn bốn lại là ăn năm!”. Đã thế, ăn quà thì không món nào giống món nào, không tiệm nào giống tiệm nào… Nhất là ăn quà thường ăn chung với bạn bè cùng sở thích vui hơn. Còn ăn cơm ở nhà chỉ ăn với vợ mà thôi. -Chưa hết! Đối với cơm ở nhà thì đã ăn mấy mươi năm rồi vẫn y nguyên như thế! -Còn nữa, một đôi khi đã ăn quà quen miệng thì khó bỏ dược, cứ muốn ăn hoài… Thế là mang “nợ!” vào thân!
Có em đứng lên xin nói:

- Em có ý kiến, như chú vừa phân tích có 3 trường hợp: -Túng bấn, -Vừa đủ và -Dư thừa. Thì em sẽ chọn “vừa đủ”. Tại sao ạ? Rõ ràng sự túng bấn khiến đời sống bị thiếu trước hụt sau; làm bữa sáng lo bữa tối, quần áo không đủ mặc, nhà thuê cửa mướn, đời sống bấp bênh; tương lai đen tối... thì làm sao có hạnh phúc cho đặng? Nếu có chăng, chỉ một khoảnh khắc thoáng qua trong tiềm thức mà thôi. Còn trường hợp dư thừa, nếu có cũng không khước từ, nếu không cũng chẳng sao. Vì dư thừa chỉ là xa xỉ chứ không phải là nhu cầu cần thiết trong sự sống hàng ngày. Hơn thế nữa, trên hai ngàn năm trước, Đức Thích Ca Mâu Ni có dậy: con đường “trung đạo”, ở giữa 2 cực; không khổ hạnh và cũng chẳng lợi dưỡng. Khổ hạnh thiếu yếu tố tăng trưởng, khiến đời sống mong manh, đen tối... Lợi dưỡng dẫn đến tha hóa khổ đau… và Nguyễn Công Trứ cũng nói tương tự: “Tri túc, tiện túc, hà thời túc” (thấy đủ là đủ! Muốn đủ, thì biết bao nhiêu mới đủ).

- Ý kiến của em quả đã đi vào trung tâm chủ đề hôm nay một cách chính xác. -Thật vậy, chúng ta không khước từ làm ra của cải vật chất để được giàu có. Nhưng chỉ làm giàu bằng một cách chính đáng, lương thiện và tử tế! Không chèn ép bóc lột kẻ dưới thế, không mưu mô thủ đoạn, chẳng lường gạt của người khác để vơ vào cho riêng mình… Hành xử được như thế thì dù có lắm tiền nhiều của tới đâu cũng hạnh phúc như thường. -Chỉ có điều khi ta giàu có thì thường có khuynh hướng sa đà trác táng mới gây ra bất hạnh mà không có khả năng tỉnh thức được như Bill Gate lúc ông ta bỏ ra 37 tỷ đôla cho quỹ từ thiện ông nói rằng: “Tiêu tiền cũng khó như lúc làm ra tiền…”. -Không sai! Có lắm thứ trên đời này không thể dùng tiền mà mua đặng. Người ta có thể mua được ngôi biệt thự nguy nga tráng lể, nhưng làm sao mua được mái ấm gia đình! Người ta có thể mua được nệm êm chăn ấm, nhưng không thể mua được giấc ngủ an lành mà không thao thức trăn trở lo toan, tính toán! Người ta có thể mua được những cô người mẫu hay hoa hậu hoàn vũ, nhưng làm sao mua được tình yêu chân thật, trung thành…
Một em xin thưa:

- Em chuẩn bị lập gia đình với một cô bạn gái học cùng trường, giờ nghe chú nói làm em hoang mang và lo lắng quá chừng!.

- Chú gợi ý với em nhé! Ta đặt kế hoạch trước khi bắt đầu cuộc sống chung của hai vợ chồng, thường trải qua từng bước:

1) Bước thứ nhất là: “tìm hiểu nhau trong thực tướng của nhau”. Vì giai đoạn yêu nhau chỉ biết nhau qua lý thuyết và hình dáng, mà vốn lý thuyết bao giớ cũng đẹp và dễ thương hơn so với thực tế và hình dáng thì cũng phai tàn hay nhàm chán qua thời gian. Khi đã sống chung với nhau thì cái thực tế nó mới ló ra cái thực tướng của nàng (hay chàng). Ví dụ: Tính nàng ưa chuộng hình thức bề ngoài, chẳng hạn đi đâu là sửa soạn hàng giờ; nào tô son chét phấn, nào ngắm nghía quần áo, thay cái này, đổi cái khác. Rồi uốn a uốn éo trước gương đủ bộ tịch như vai hề trong gánh hát cải lương… Mà tính chàng thì xuề xòa đơn giản, miễn sao tươm tất là được rồi. Chưa hết, nàng luôn thích đi shopping mua sắm những đồ trang sức cho cá nhân mình và túm năm tụm ba với những bạn cùng sở thích như nàng mà việc nhà thì xao lãng… Bây giờ chàng mới chợt nhớ đến câu tục ngữ của Roma: “Không ai làm lãnh tụ được với viên bồi phòng” thì đã muộn màng.
Mấy em cùng lúc đưa tay xin hỏi:

- Thế còn bước thứ nhì và thứ ba ra sao hả chú?

- Thì từ từ đã, chú sẽ trình bầy tuần tự để được mạch lạc và rõ ràng!

2) Bước thứ hai là: “phải tùy nghi với hoàn cảnh”. Bước thứ nhất ta tìm hiểu và biết được thực tướng của nàng (hay chàng) rồi. Thì bây giờ ta phải tùy vào hoàn cảnh như thế mà thích nghi với hoành cảnh đó, dù phải ép lòng đi nữa để duy trì hạnh phúc. Theo thống kê, tỷ lệ ly dị ở những cặp vợ chồng nhà giàu luôn cao hơn những cặp vợ chồng có cuộc sống vừa đủ. Tại sao ư? Tiền bạc thường là nguyên nhân hàng đầu. Họ không có khả năng bàn bạc và thỏa thuận với nhau, nên dễ sinh mâu thuẫn và lời qua tiếng lại và có khi nghi ngờ nhau nữa.. Thế là, tiền bỗng dưng trở thành nguyên nhân tan vỡ! Con người có thể làm ra tiền bạc, có thể mưu cầu hạnh phúc qua tiền bạc, nhưng không vì thế mà nó có khả năng định đoạt tình yêu và hạnh phúc của ta, nếu ta không biết thích nghi với điều kiện của nhau! Nhất là ta không có khả năng coi tiền bạc chỉ là phương tiện để sống, chứ tiền bạc không phải là cứu cánh của cuộc đời. Nói thì nói vậy thôi, chứ tiền bạc nó có giá trị tùy quan niệm từng người, khó mà thay đổi được sự đam mê tiền bạc của họ. Họ đam mê đến mức lương tâm, danh dự, tư cách đạo đức xem như không có nếu so với tiền bạc. Bất hạnh thay, nếu cả hai vợ chồng đều thuộc hạng người ham mê tiền bạc! Cho nên mới có tình trạng anh chồng chở vợ đến điểm hẹn cho ông xếp thỏa mãn xác thân hầu được thăng quan tiến chức, vì nhờ có chức mới có quyền, nhờ có quyền mới có tiền!!! Cho nên tháng trước chú đã nói với các em rằng: “KINH TẾ, LIỀN VỚI TẬN THẾ MỘT VẦN” là vậy đó. Tuy nhiên, ta phải biết lo lắng nếu chẳng may cuộc sống trong tình trạng nghèo khổ, nên ai cũng muốn gia đình khá lên, để có điều kiện cho con cái ăn học thành người, xây dựng một mái ấm…

3) Bước thứ ba là: “ổn định đời sống gia đình luôn cả đời sống tâm sinh lý nữa”. Đây là bước gay go nhất và cũng quan trọng nhất, vì nó quyệt định tạo nên: “Thiên đàng hay địa ngục” là giai đoạn này đây. -Vậy thì ngay sau khi kết hôn, cả hai vợ chồng cùng làm một việc là: “Bỏ đi 50% cái mà cá nhân mỗi người ưa thích, đồng thời thực tập sống quen với cái bản chất mà chồng (hay vợ) có từ lâu, đã trở thành quán tính một cách vô thức (một khi đã trở thành vô thức thì cái ‘tiêu cực’ không còn thấy là tiêu cực nữa). Cho nên khó mà thay đổi được nếu họ thiếu nghị lực cương quyết, nhất là không đủ lý trí nhận diện ra cái sai trái đó. Ví dụ: Lúc chưa thành vợ thành chồng khi xác định một vật sở hữu nào đó thì nói: “cái đó của tôi”, nhưng bây giờ mà nói thế là sai. Mà phải nói: “cái đó của chúng ta”; tài sản mà hai người cùng nhau dành dụm, cho dù do ai làm được, đều là của chung. Chỉ khi nào nhận thức được như vậy, vợ chồng mới thật sự là "tuy hai mà một, tuy một mà hai". Những cái nho nhỏ ấy sẽ tạo cho vợ chồng trọn vẹn tin tưởng, và thương yêu nhau. Dù ở trong bất cứ hoàn cảnh nào; nghèo khổ hoặc vừa đủ hay dư thừa, Chú không còn nhớ ai đã có lời khuyên (đại khái) là: “vợ chồng luôn luôn chân thành với nhau về mặt tiền bạc, đừng giấu giếm nhau về mức thu nhập và cả việc chi tiêu của mình. Điều này rất nguy hiểm vì nó là mầm mống của sự nghi ngờ lẫn nhau và là động cơ để vợ chồng mạnh ai người ấy tích góp tiền bạc riêng, phòng khi... xảy ra ly dị thì đỡ bị thiệt thòi!...”. Như vậy, vợ chồng phải tự coi nhau như: Vừa là đầy tớ của nhau, vừa là ông bà chủ của nhau nữa… Đúng không các em???
            Một em đưa tay xin nói:

- Phức tạp như thế thì sống độc thân mà sung sướng hơn chú ạ!

            - Đâu chỉ có chừng ấy! Còn hàng ngàn, hàng vạn lần phức tạp hơn thế nhiều. Chú có thể kể cho các em nghe suốt đêm nay cũng không hết những trường hợp vô cùng phức tạp đấy. Tuy nhiên, không có nghĩa là chồng (hoặc vợ) không có quyền chi tiêu cho những mục đích cá nhân, mà quan trọng là phải minh bạch cho nhau biết thế thôi. Như vậy sự minh bạch đâu có thể gọi là phức tạp hay sao? –Chú từng thấy có ông chồng đưa tiền cho vợ đi chợ, khi về còn dư bao nhiêu, đưa trả lại chồng đấy. Vợ chồng như vậy liệu có hạnh phúc hay chăng??? -Còn nữa, ngày chú mới đặt chân tới Úc. Người ta mời đi nhà hàng ăn uống. Chú xếp hàng sau những cặp vợ chồng già có, trẻ cũng có. Nhà hàng theo kiểu Buffet, tức là trả tiền trước tại quần ‘thâu ngân’ ngoài cửa, xong vào trong thì tự ý chọn món gì và lấy bao nhiêu tùy thích. Chú thấy hai vợ chồng cùng đi với nhau nhưng tiền ai nấy trả (tức là chồng trả phần chồng, vợ trả phần vợ). Nhìn cảnh ấy, chú không thể hiểu nổi tình và nghĩa của vợ chồng họ ra sao? Và hạnh phúc của họ như thế nào nữa?
            Một em gái đặt câu hỏi:

            - Thế chính bản thân chú, chú nắm giữ tiền bạc ra sao ?

            - Ồ! Chú ấy à! Nói ra, các em khó tin. Nhưng vì em hỏi nên chú phải nói: Chú xuất thân từ một nghịch cảnh, là đứa trẻ mồ côi cha khi mới biết bò! Sống trong cảnh ‘mẹ góa, con côi’; lần than cơ cực; 6-7 tuổi đã phải đi ở làm đầy tớ và làm thuê làm mướn… đi làm được bao nhiêu mang tiền về đưa hết cho mẹ. Lớn lên đi làm xa thì giao cho cho người cần vụ, sau lấy vợ lại giao cho vợ nắm giữ. Mọi thu chi, vợ và các con cứ mở ngăn hộc hay két sắt ra mà chi tiêu…(vì tiền bạc trong gia đình là của chung; chỉ có một chỗ để mà thôi). Khi thành lập các cơ sở ngành nghề khác nhau, nơi chốn khác nhau thì do người đại diện mỗi cơ sở ấy nắm giữ. Đến sau 1975 thì bàn giao nhà cửa và xí nghiệp, trang thiết bị sản xuất và tài khoản cho chính quyền cách mạng thâu tóm, còn lại bao nhiêu cho đến bây giờ đang đi dần vào cuối đông của cuộc đời thì chỉ còn nhận tiền trợ cấp xã hội, lại do một mình vợ nắm giữ… Tóm lại, về tiền bác chú thanh thản! Kể cả những lúc hàn vi, túng thiếu nhất về cuộc sống bàn thân và gia đình.
            Em trưởng toán nêu ý kiến:

            - Nghe chú kể về quá khứ đời mình, khiếm em thương chú vô cùng! Giờ xin chú tóm tắt về khái niệm sau hôn nhân của đôi lứa sẽ làm những gì để đạt hạnh phúc ạ?

            - Mọi quyết định khởi sự cần thảo luận thẳng thắn trên tinh thần bình đẳng. Tuy nhiên, bản chất của thảo luận là đi đến tranh cãi, tranh cãi cái lập trường và quan niệm sống của mỗi người sẽ được bộc lộ một cách rõ ràng nhất do đó sẽ là cơ hội tốt để ta hiểu biết lẫn nhau và hiểu nhau thêm nữa. Rồi đi đến thống nhất trước khi tiến hành. Khi đã tiến hành thì cố gắng giữ cho bằng được những gì đã nhất trí với nhau trong thảo luận. Nếu quá trình thực thi mà cần thay đổi điều gì thì thông báo cho nhau biết, chứ đừng bỏ qua để tránh sự nghi ngờ cho nhau (mỗi ngày một ít, lâu lâu thành to lớn…). Nhất là quan niệm về tiền bạc thường khác nhau cũng rất có thể sẽ khiến cuộc sống của đôi lứa mất hạnh phúc, nhất là khác nhau về cách chi tiêu và mục đích của việc chi tiêu. Ví dụ: Chồng thì thích cuộc sống thoải mái, rộng rãi nhưng vợ thì thích tằn tiện, tính toán chi ly. Chồng thì thích mạo hiểm đầu tư tiền bạc để làm ăn lớn nhưng vợ thì lo sợ chỉ muốn thủ; Chồng thì không muốn cho con cái tiền bạc, vì sợ chúng hư hỏng đua đòi, nhưng vợ thì hay nuông chiều con cái... Tất cả những mâu thuẫn ấy đều dẫn đến những cuộc khẩu chiến giữa hai vợ chồng rồi hờn giận nhau cả ngày, có khi cả tuần không ai chịu làm hòa với ai trước, bởi tính tự ái, tính hơn thua… Đấy! Các em liệu mà lo toan trước đi. Nếu có thể, các em bàn đến “nó” trước khi kết hôn càng tốt.
            Em khác nêu thắc mắc:

            - Vậy làm sao có thể cân bằng giữa hạnh phúc và tiền bạc?

- Tình và tiền là hai yếu tố ảnh hưởng lớn tới hạnh phúc gia đình. Nên làm thể nào để vẹn toàn cả đôi đường khi vợ chồng xảy ra không nhất trí về vấn đề này? Có lắm trường hợp, tài chánh của vợ và chồng khác nhau; người này kiếm tiền nhiều hơn người kia. Mỗi người có quan niệm khác nhau về giá trị đồng tiền. Trên thực tế, sự khác biệt dẫn đến mâu thuẫn nhỏ nếu không giải quyết ngay từ đầu sẽ có thể ảnh hưởng tới hạnh phúc khôn lường, cho nên đã là vợ chồng thì không so đo, không tính toán thiệt hơn cho riêng mình là biện pháp hữu hiệu nhất./.